Legendy i wierzenia ludowe
Mało które miasto ma tyle opowieści o magii, alchemii i ukrytych symbolach co Turyn. Dowiesz się tu, jakie legendy krążą wokół Piazza Statuto, Gran Madre i Portone del Diavolo – i co z tego jest historycznie potwierdzone.
od55,00 €za osobę
Zobacz wycieczkę Torino Magica
Turyn ma opinię „najbardziej magicznego” miasta Włoch. Nawet oficjalne biuro turystyczne Turismo Torino poświęca temu tematowi osobną stronę. Ważne na początek: wszystko, co przeczytasz w tej części, to legendy i wierzenia ludowe. Nie ma historycznych dowodów na magiczne moce – są natomiast miejsca, wokół których narosły te opowieści.
Dwa trójkąty: według legendy Turyn leży na wierzchołku dwóch magicznych trójkątów. Z Pragą i Lyonem tworzy trójkąt białej magii, z Londynem i San Francisco – trójkąt czarnej magii. Byłby więc jedynym miastem należącym do obu.
Dwie rzeki, dwie dusze: miasto leży u zbiegu Padu i Dory. W interpretacji ezoterycznej Pad symbolizuje Słońce, a Dora Księżyc. Już rzymskie Augusta Taurinorum miało być podzielone na część wschodnią, gdzie Słońce wschodzi, i zachodnią, gdzie zachodzi. Stąd legenda wywodzi dwa bieguny miasta: „czarne serce” na zachodzie przy Piazza Statuto i „białą duszę” na wschodzie przy Piazza Castello.
Mity o założeniu: opowiada się też, że miasto założył egipski książę, a Faeton, syn boga Słońca, spadł z rydwanem słonecznym do Eridanu – tak w starożytności nazywano Pad. Do tego dochodzi twierdzenie, że 45. równoleżnik symbolicznie przecina miasto.
Same miejsca są prawdziwe i łatwo dojść do nich pieszo. Na tej stronie znajdziesz przy każdej legendzie potwierdzone fakty, spacer od czarnego do białego serca i pasujące wycieczki po mieście.
Co się opowiada – i co naprawdę można powiedzieć o danym miejscu.
| Miejsce | Legenda | Potwierdzone fakty |
|---|---|---|
| Piazza Statuto | „Czarne serce”, brama do podziemi | Plac z lat 60. XIX wieku, pomnik Fréjus z 1879 roku |
| Piazza Castello | „Biała dusza”, groty alchemiczne | Centrum rezydencji Sabaudów z Palazzo Reale i Palazzo Madama |
| Gran Madre di Dio | Kryjówka Świętego Graala | Kościół upamiętniający powrót króla, konsekrowany w 1831 roku |
| Portone del Diavolo | Diabelskie drzwi, które pojawiły się w ciągu jednej nocy | Barokowy portal Palazzo Trucchi di Levaldigi, Via XX Settembre 40 |
| Museo Egizio | Magiczne miejsce, groty w podziemiach | Muzeum Egipskie, założone w 1824 roku |
| Toret | Talizman, symbol miasta | Zielone poidełka z głową byka, wprowadzone pod koniec XIX wieku |
| Napis Nostradamusa | Jasnowidz mieszkał w Turynie | Przekazy mówią o napisie z datą 1556, dziś nie istnieje |
Piazza Statuto leży na zachodnim końcu Via Garibaldi, niespełna kilometrowej ulicy pieszej, która łączy ją z Piazza Castello. Plac zbudowano w latach 60. XIX wieku za pieniądze angielskiej spółki – to jeden z ostatnich placów, jakie Turyn wytyczył w XIX wieku.
Pomnik Fréjus: pośrodku stoi od 1879 roku pomnik tunelu kolejowego pod Fréjus, ukończonego w 1871 roku. Na piramidzie z potężnych głazów leżą pokonani tytani, a na samym szczycie stoi uskrzydlony geniusz z pięcioramienną gwiazdą na głowie. Była to alegoria: rozum i nauka zwyciężają surową siłę góry.
Co robi z tego legenda: w wierzeniach ludowych geniusz staje się Lucyferem, a pomnik uchodzi za bramę do podziemi. Uzasadnienie daje historia miejsca: na zachodzie, gdzie zachodzi Słońce, Rzymianie mieli grzebać zmarłych i wykonywać egzekucje. Także nazwę dzielnicy Valdocco chętnie wywodzi się od „valle occisorum”, „doliny zabitych” – nie jest to potwierdzone. Niedaleko rzeczywiście znajdowało się w XIX wieku miejsce straceń, „Rondò della Forca”.
Mały obelisk na placu legendy uznają za wierzchołek czarnego trójkąta. Jego prawdziwy cel jest bardziej prozaiczny: wyznacza punkt geodezyjny, koniec linii pomiarowej, za pomocą której matematyk Giovanni Battista Beccaria zmierzył w XVIII wieku łuk południka.
Przy Piazza Statuto zaczyna się też wycieczka Torino Magica – według organizatora o zachodzie słońca.
Na drugim końcu Via Garibaldi leży przeciwny biegun: Piazza Castello, centrum rezydencji dynastii sabaudzkiej z Palazzo Reale i Palazzo Madama. Według legendy bije tu „biała”, pozytywna dusza miasta.
Według organizatora wycieczka Torino Magica pokazuje też symbole na fasadzie katedry. Więcej o katedrze i dzielnicy za nią przeczytasz na naszej stronie o Quadrilatero Romano.
Najsłynniejsza legenda magicznego Turynu rozgrywa się po drugiej stronie Padu. Kościół Gran Madre di Dio powstał jako podziękowanie za powrót króla Wiktora Emanuela I po zakończeniu rządów francuskich. Architekt Ferdinando Bonsignore zbudował go na wzór rzymskiego Panteonu, a konsekrowano go w 1831 roku. Włoski portal turystyczny nazywa go „najbardziej ezoterycznym kościołem Turynu”.
Legenda: gdzieś między dwoma posągami przy schodach, Fede (Wiara) i Religione (Religia), ma być ukryty Święty Graal. Fede trzyma kielich – jej spojrzenie albo sam kielich uchodzi za wskazówkę, gdzie jest kryjówka. Nie ma na to żadnego dowodu.
Zwiedzanie: Gran Madre stoi przy Piazza Gran Madre di Dio 4 i według Turismo Torino jest otwarty od poniedziałku do soboty w godz. 8:00–19:00; w niedziele obowiązują inne godziny. Tramwaj 13 kończy bieg tuż przed kościołem. Pieszo dojdziesz z Piazza Vittorio Veneto przez most Ponte Vittorio Emanuele I. Wszystko o kościele, moście i punkcie widokowym Monte dei Cappuccini znajdziesz na naszej stronie o Borgo Po i Gran Madre.
Przy Via XX Settembre 40 stoi Palazzo Trucchi di Levaldigi, zbudowany pod koniec XVII wieku dla hrabiów Trucchi di Levaldigi. Jego wejście znane jest jako „Portone del Diavolo”, czyli diabelskie drzwi. Barokowy portal ma cztery kolumny ozdobione kwiatami, owocami, zwierzętami i puttami. Pośrodku wisi brązowa kołatka: głowa diabła z rogami i otwartymi ustami, oplecionymi przez węże.
Legendy:
Dziś w pałacu mieści się oddział banku. Portal możesz obejrzeć z ulicy o każdej porze – jest też na trasie wycieczki Torino Magica.
Toret nie są miejscem czarnej ani białej magii, ale należą do każdego spaceru po Turynie. Zielone poidełka z głową byka stoją w całym mieście. Według państwowej agencji turystycznej ENIT ustawiono je pod koniec XIX wieku, aby mieszkańcy i przyjezdni mieli bezpłatny dostęp do wody pitnej. Niektóre mają u dołu drugi wylot, by mogły pić także zwierzęta.
Byk jest herbowym zwierzęciem Turynu. Co do liczby toret krążą różne dane; oficjalnego spisu nie znaleźliśmy.
Jeszcze jeden byk, jeszcze jeden zwyczaj: na Piazza San Carlo w bruk wpuszczono brązowego byka. Stary zwyczaj każe na niego nadepnąć – ma to sprawić, że wrócisz do Turynu.
Turismo Torino zalicza do ezoterycznych miejsc miasta również Muzeum Egipskie. Pasuje to do legendy o egipskim księciu – założycielu miasta i do opowieści o grotach alchemicznych w podziemiach muzeum.
Potwierdzone jest, że Museo Egizio założono w 1824 roku i mieści się przy Via Accademia delle Scienze 6. Do eksponatów o najsilniejszej aurze należą liczne posągi lwiogłowej bogini Sachmet, bogini zniszczenia i uzdrawiania. Pochodzą z Karnaku i trafiły do Turynu wraz z kolekcją Drovettiego.
Na zwiedzanie zaplanuj około dwóch godzin. Z Torino + Piemonte Card wstęp jest bezpłatny, z Royal Pass – ulgowy. Godziny otwarcia, ceny i zwiedzanie z przewodnikiem znajdziesz na naszej stronie o Muzeum Egipskim.
Te miejsca wciąż powracają w opowieściach o magicznym Turynie.
Przekazy mówią o napisie z datą 1556. Jego sens był taki, że Nostradamus mieszkał tu, gdzie są raj, piekło i czyściec – oraz że kto czci „zwycięstwo”, zdobędzie sławę, a kto nim gardzi, zginie. Dom już nie istnieje, tablica zaginęła. Czy jasnowidz w ogóle był w Turynie, nie jest pewne.
Fontanna na Piazza Solferino jest dziełem rzeźbiarza Giovanniego Rivy i przedstawia cztery postacie pór roku. Interpretacje ezoteryczne widzą w niej symbole masońskie i „bramę do wiedzy” między męskimi postaciami.
Również symbol miasta znajduje się na liście miejsc ezoterycznych Turismo Torino. Dziś mieści Narodowe Muzeum Kina, a na górę wjeżdża winda panoramiczna.
Całkiem prawdziwe: chodniki przeciwminowe z oblężenia w 1706 roku. Około 400 metrów z nich pokazuje Museo Pietro Micca przy Via Guicciardini 7/A, od 6 do 14 metrów pod ulicą.
od 55,00 €
Szczegóły i rezerwacjaOpactwo na Monte Pirchiriano w dolinie Susy Turismo Torino zalicza do magicznych miejsc regionu. Zainspirowało Umberta Eco do napisania „Imienia róży”.
W krypcie kościoła SS. Sudario przy Via San Domenico 28 wszystko kręci się wokół badań nad Całunem. Otwarte codziennie w godz. 15:00–18:00, bilet normalny 8,00 €, wstęp bezpłatny z Torino + Piemonte Card.
Najważniejsze miejsca z legend leżą tak blisko siebie, że obejdziesz je pieszo w jedno popołudnie. Najwięcej klimatu ma trasa pod wieczór. Toret znajdziesz po drodze na wielu rogach.
Start przy pomniku Fréjus z uskrzydlonym geniuszem, „czarnym sercu”. Zobacz też mały obelisk.
Dalej do Fontana Angelica z czterema postaciami pór roku.
Przy Via XX Settembre 40 czeka kołatka z głową diabła.
Odszukaj brązowego byka w bruku i zrób to, co każe zwyczaj. Tuż obok, przy Via Accademia delle Scienze, jest Muzeum Egipskie.
„Biała dusza”: Dioskurowie na kracie Palazzo Reale, a za nim katedra z Całunem.
Na koniec Via Po, Piazza Vittorio Veneto i przez most do Gran Madre – z widokiem na posąg Fede i jej kielich. Możesz też podjechać tramwajem 13 pod sam kościół.
Z przewodnikiem poznasz więcej szczegółów, niż zmieści się na jakiejkolwiek tablicy – a na niektórych wycieczkach wejdziesz tam, gdzie zwykle jest zamknięte.
Ezoteryczna wycieczka opowiada o „dwóch duszach” Turynu. Według organizatora zaczyna się o zachodzie słońca na Piazza Statuto, „sercu ciemności”, i prowadzi do fasady katedry, do Portone del Diavolo i do symboli masońskich w mieście. Czas trwania według organizatora: od dwóch do dwóch i pół godziny.
Języki według organizatora: włoski, angielski, niemiecki, francuski, hiszpański, japoński – w grupie po włosku i angielsku, pozostałe języki jako wycieczka prywatna.
od 55,00 €
Zobacz Torino MagicaTunele z XVIII wieku i schrony przeciwlotnicze z II wojny światowej. Zbiórka według organizatora przed Museo Pietro Micca, bilety wstępu są wliczone. Minimalny wiek 6 lat, nieodpowiednie dla osób o ograniczonej mobilności.
Języki według organizatora: włoski, angielski, niemiecki, hiszpański, francuski, japoński.
od 55,00 €
Zobacz wycieczkę po tunelach
Opowieści o czarach i historycznych zbrodniach, a do tego wyjątkowe otwarcia: dawny kościół Misericordia i wejście na dzwonnicę z widokiem na nocny Turyn. Zbiórka według organizatora przed katedrą, Via XX Settembre 87.
Język według organizatora: tylko włoski.
od 32,00 €
Zobacz Turin Noir
Półdniowa wycieczka do opactwa w dolinie Susy z autobusem, przewodnikiem i biletem wstępu. Odjazd według organizatora z Piazza Solferino sprzed Teatro Alfieri – tuż obok Fontana Angelica.
od 60,00 €
Zobacz wycieczkęPrzy wszystkich czterech wycieczkach na stronie produktu podano: bezpłatne anulowanie do 24 godzin wcześniej. Ceny, czas trwania i oceny na żywo z GetYourGuide.
Wycieczki z przewodnikiem nie są wliczone w żadną kartę. Torino + Piemonte Card daje ci jednak bezpłatny wstęp do wielu miejsc z legend: Muzeum Egipskiego, Musei Reali z Kaplicą Całunu, Palazzo Madama, Museo della Sindone i Narodowego Muzeum Kina w Mole Antonelliana.
Chcesz po „białej duszy” zobaczyć też rezydencje Sabaudów od środka? Royal Pass obejmuje Musei Reali i Palazzo Madama, a także zamki takie jak Venaria i Stupinigi. W Muzeum Egipskim Royal Pass daje tylko zniżkę, nie bezpłatny wstęp.
Gran Madre, Monte dei Cappuccini i Villa della Regina po drugiej stronie Padu.
Spacer po najważniejszych miejscach, wycieczki prywatne, rowerowe i na e-bike’ach po Turynie.
Według legendy Turyn leży na dwóch magicznych trójkątach: z Pragą i Lyonem na trójkącie białej magii, z Londynem i San Francisco na trójkącie czarnej. Do tego dochodzą opowieści o zbiegu Padu i Dory, Świętym Graalu i grotach alchemicznych. Wszystko to są wierzenia ludowe – nic z tego nie jest historycznie potwierdzone.
Według legendy na Piazza Statuto w zachodniej części centrum. Stoi tam pomnik Fréjus z 1879 roku, którego uskrzydlonego geniusza wierzenia ludowe uznają za Lucyfera. W zamyśle był symbolem zwycięstwa nauki przy budowie tunelu Fréjus.
Na Piazza Castello, w centrum rezydencji Sabaudów. Legenda łączy ją z Całunem w pobliskiej katedrze, Dioskurami na kracie Palazzo Reale i rzekomymi grotami alchemicznymi pod miastem.
Tak głosi najsłynniejsza legenda Turynu: między posągami Fede i Religione przy schodach Gran Madre di Dio ma być ukryty Graal. Nie ma na to dowodów. Sam kościół konsekrowano w 1831 roku i upamiętnia on powrót króla po rządach francuskich.
W Palazzo Trucchi di Levaldigi przy Via XX Settembre 40. Portal z kołatką w kształcie głowy diabła możesz obejrzeć z ulicy o każdej porze. W budynku mieści się dziś bank.
To zielone poidełka z głową byka, które według ENIT ustawiono pod koniec XIX wieku i które do dziś dają bezpłatną wodę pitną. Byk jest herbowym zwierzęciem miasta.
Nie jest to pewne. Przekazy mówią o napisie z datą 1556, według którego miał mieszkać w Turynie. Budynek z tablicą już nie istnieje.
Według organizatora nie – polskiego nie ma na liście języków. Terminy grupowe odbywają się po włosku i angielsku, inne języki są dostępne jako wycieczka prywatna. Wycieczka po tunelach „Podziemny Turyn” według organizatora jest też po angielsku, wieczorna Turin Noir tylko po włosku.
Według organizatora na Piazza Statuto, o zachodzie słońca. Dokładne miejsce zbiórki dla zarezerwowanej opcji znajdziesz w potwierdzeniu rezerwacji.
Tak. Piazza Statuto, Portone del Diavolo, Piazza San Carlo, Piazza Castello i Gran Madre są ogólnodostępne i można je połączyć pieszo w jedno popołudnie. Kolejność pokazuje nasz spacer powyżej.
Nie, a przynajmniej nikt ich nigdy nie znalazł. Trzy groty to legenda; ich położenie zmienia się w zależności od narratora – raz są pod Muzeum Egipskim, raz w piwnicy dawnej apteki. Prawdziwe chodniki pod miastem pokazuje natomiast Museo Pietro Micca.